Wsparcie rodzin w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczej

Rodzina jest podstawową komórką społeczną spełniającą istotne funkcje zaspokajające potrzeby społeczne, psychiczne i emocjonalne swoich członków. Środowisko rodzinne jest pierwszym środowiskiem wychowawczym w życiu dziecka. Składa się na nie: struktura rodziny, atmosfera wychowawcza w domu, poziom wykształcenia rodziców, sytuacja materialna i zdrowotna. Bezradność wynikająca z zaburzenia równowagi systemu rodzinnego przejawiającego się trudnościami we własnym wypełnianiu ról społecznych przez poszczególnych członków rodziny często jest przyczyną złego funkcjonowania rodziny. Objawia się to poprzez problemy
w wypełnianiu ról rodzicielskich i problemy wychowawcze związane z prezentowaniem przez dzieci agresywnych zachowań, łamaniem obyczajów i norm społecznych. Wszelka pomoc w takim wypadku powinna zmierzać do udzielania rodzinie wsparcia w odbudowie prawidłowych relacji
i umacniania prawidłowych postaw rodzicielskich. Warunkiem powodzenia jest możliwie jak najwcześniejsze udzielenie pomocy oraz stosowanie działań profilaktyczno-ochronnych.

Rodzinie przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych zapewnia się wsparcie, które polega w szczególności na:

•   analizie sytuacji rodziny i środowiska rodzinnego oraz przyczyn kryzysu w rodzinie,

•   wzmocnieniu roli i funkcji rodziny,

•   rozwijaniu umiejętności opiekuńczo-wychowawczych rodziny,

•   podniesienie świadomości w zakresie planowania oraz funkcjonowania rodziny,

•   przeciwdziałaniu marginalizacji i degradacji społecznej rodziny,

•   pomocy w integracji rodziny,

•   dążeniu do reintegracji rodziny.

Rodzina może otrzymać wsparcie poprzez działania instytucji i podmiotów, które działają na rzecz dziecka i rodziny oraz rodzin wspierających. Wspieranie rodziny prowadzone jest w formie pracy z rodziną oraz pomocy w opiece i wychowywaniu dziecka. Praca z rodziną jest prowadzona w szczególności w formie:

•   konsultacji i poradnictwa specjalistycznego,

•   terapii i mediacji,

•   usług dla rodzin z dziećmi, w tym usług opiekuńczych i specjalistycznych,

•   pomocy prawnej, szczególnie w zakresie prawa rodzinnego.

Rodziny przeżywające trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczej mogą otrzymać wsparcie od gminy w formie asystenta rodziny.

ASYSTENT RODZINY

Asystent rodziny ułatwia rodzicom wypełnianie ról społecznych, aby doprowadzić do osiągnięcia podstawowej stabilizacji życiowej i nie dopuścić do umieszczania dzieci poza rodziną,
w placówkach lub rodzinach zastępczych. Praca z rodziną (biologiczną) powinna być organizowana lub kontynuowana również w sytuacji czasowego umieszczenia dziecka poza rodziną.

Powierzając asystentowi rodziny pracę z daną rodziną, uwzględnia się przede wszystkim zakres pomocy, jaka powinna być udzielona rodzinie. Asystent rodziny prowadzi pracę z rodziną za jej zgodą i z jej aktywnym udziałem, w miejscu  jej zamieszkania lub przez nią wskazanym. Asystent może także pracować z rodziną na podstawie postanowienia sądowego.

W przypadku, gdy ośrodek pomocy społecznej poweźmie informację o rodzinie przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo – wychowawczych, pracownik socjalny przeprowadza w tej rodzinie wywiad środowiskowy, na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej. Po dokonaniu analizy sytuacji rodziny, pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy wnioskuje do Kierownika ośrodka pomocy społecznej o przydzielenie rodzinie asystenta rodziny. Zadaniem asystenta rodziny jest przede wszystkim udzielanie pomocy rodzinom w poprawie ich sytuacji życiowej, w tym w uzyskaniu zatrudnienia, podnoszeniu kwalifikacji zawodowych oraz zdobywaniu umiejętności prawidłowego prowadzenia gospodarstwa domowego. Oznacza to pomoc bardzo wszechstronną – od pomocy w codziennych obowiązkach domowych – uczeniu racjonalnego gospodarowania budżetem domowym, żywienia, sprzątania itp. do pomocy przy poszukiwaniu zatrudnienia, załatwianiu spraw urzędowych.

Asystent rodziny pracuje z całą rodziną, ponieważ problemy poszczególnych jej członków wymagają systemowego podejścia. Najczęściej praca z rodziną zaczyna się od rozwiązywania jej problemów socjalnych. W dalszej kolejności rozwiązywane są konflikty, które występują
w rodzinie. Bez ich rozwiązania często trudno wyeliminować uzależnienia, przemoc czy zaniedbywanie dzieci. Podejmowane działania przez asystenta w ramach współpracy z rodziną mają przede wszystkim na celu wzbudzenie w rodzinie wiary w swoje możliwości, które do tej pory uznawane były przez nich za niemożliwe.

Nową formą pomocy dla rodzin przeżywających trudności w zakresie opieki i wychowania dzieci są także RODZINY WSPIERAJĄCE, które przy współpracy z asystentem rodziny pomagają
w przezwyciężeniu tych problemów.

Zadaniem rodziny wspierającej nie jest wyręczanie, lecz aktywna pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji w rodzinach tego wymagających. Formy pomocy mogą być bardzo różne, uzależnione od potrzeb oraz współpracy między zainteresowanymi. Dotyczyć one mogą: wskazówek dotyczących sprawowania opieki i wychowania dzieci, kształtowania i wypełniania podstawowych ról społecznych, organizacji czasu rodziny, pomocy w nauce, racjonalnego prowadzenia budżetu domowego oraz prowadzenia gospodarstwa domowego.

Rodzinę wspierającą ustanawia wójt właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny wspieranej po uzyskaniu pozytywnej opinii kierownika ośrodka pomocy społecznej na podstawie przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego. Z rodziną wspierającą zawierana jest umowa, która określa zasady zwrotu kosztów związanych z udzielaniem pomocy.

Więcej informacji pod numerem telefonu 29 71 78 962 Ośrodka Pomocy Społecznej w Płoniawach-Bramura.